İş Kanununa göre 30 saat ve altında çalışanlar kısmi süreli (part time) işçi olarak kabul edilir. Bu yazımızda kısmi süreli (part time) işçilerin yıllık izin hakkı konusu Yargıtay uygulamaları kapsamında ele alınacaktır.
Kısmi Süreli (Part Time) İş Sözleşmesiyle Çalışan İşçinin Yıllık Ücretli İzin Hakkı Var Mıdır?
İş Kanununun 13. maddesine göre kısmi süreli (part time) iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçi, ayırımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin kısmî süreli (part time) olmasından dolayı tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tâbi tutulamaz. Kısmî süreli (part time) çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatleri, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreye orantılı olarak ödenir. Yıllık ücretli izin, ücret veya paraya ilişkin bölünebilir bir menfaat olmadığından, çalışılan süreye orantılı olarak değil, tam olarak kullandırılmalıdır.
İş Kanununun 53. maddesine dayanılarak çıkarılan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin “Kısmi Süreli ve Çağrı Üzerine Çalışmalarda Yıllık Ücretli İzin” başlıklı 13. maddesine göre, kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanlar yıllık ücretli izin hakkından tam süreli çalışanlar gibi yararlanır ve farklı işleme tabi tutulamaz. Kısmi süreli çalışan işçilerle tam süreli çalışan işçiler arasında yıllık izin süreleri ve izin ücretleri konularında bir ayrım yapılamaz.
Kısmi Süreli (Part Time) İş Sözleşmesiyle Çalışan İşçi Yıllık Ücretli İzne Hak Kazanmak İçin Haftada Kaç Gün Çalışmalıdır?
Kısmi çalışma ister haftanın bir veya bazı günlerinde çalışma şeklinde gerçekleşsin, ister her gün birkaç saat çalışma şeklinde olsun, işçi işyerinde çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir yıl geçince yıllık ücretli izin hak eder. Yani kısmi süreli (part-time) iş sözleşmesiyle çalışan işçi haftada bir gün dahi çalışsa bir yılını doldurduğunda yıllık ücretli izni hak eder.
Kısmi Süreli (Part Time) İş Sözleşmesiyle Çalışan İşçinin Yıllık Ücretli İzni Kaç Gündür?
4857 Sayılı İş Kanununun “Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve İzin Süreleri” başlıklı 53. maddesine göre işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi; bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden, beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden, onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden az olamaz.Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir. Kısmi süreleri iş sözleşmeleriyle çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süresi tam süreli işçilerle aynıdır.
Kısmi Süreli (Part Time) İş Sözleşmesiyle Çalışan İşçi Yıllık Ücretli İznini Hangi Günlerde Kullanır?
4857 Sayılı İş Kanununun 53. Maddesine dayanılarak çıkarılan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin “Kısmi Süreli ve Çağrı Üzerine Çalışmalarda Yıllık Ücretli İzin” başlıklı 13. maddesine göre kısmi süreli ya da çağrı üzerine iş sözleşmesi ile çalışanlar iş sözleşmeleri devam ettiği sürece her yıl için hak ettikleri izinleri, bir sonraki yıl izin süresi içine isabet eden kısmi süreli iş günlerinde çalışmayarak kullanır.
Örnek: 21.12.2023 tarihinde işe başlayan ve haftada üç gün (Pazartesi, Salı ve Çarşamba) çalışan bir işçi 21.12.2024 tarihinde 14 gün yıllık ücretli izin hak edecektir. Bu işçi 02.01.2025 tarihinde yıllık izne ayrılmak isterse 02.01.2025 – 15.01.2025 tarihleri arasında yıllık izinli olacak ve 16.01.2020 tarihinde işbaşı yapacaktır. Yani işçi bu 14 günlük süreye isabet eden toplam 6 işgününde çalışmamış olacaktır.
Kısmi Süreli (Part Time) İş Sözleşmesiyle Çalışan İşçinin Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Yıllık ücretli izin ücretinin hesaplanmasında esas alınacak ücret işçinin kısmi çalışma karşılığı aldığı ücret olacaktır.
Örnek: Haftada üç gün (Pazartesi, Salı ve Çarşamba) çalışan ve günlük ücreti 1.000,00 TL olan bir işçi 02.01.2025 tarihinde yıllık izne ayrılıp 15.01.2025 tarihine kadar izin kullandığında toplam 6 çalışma gününde izin kullanmış olacağından 6.000,00 TL yıllık ücretli izin ücretine hak kazanacaktır.
Kısmi Süreli (Part Time) İş Sözleşmesiyle Çalışan İşçinin Yıllık Ücretli İznine Hangi Süreler Eklenir?
Kısmi süreli (part time) işçilerin yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğer hafta tatiline hak kazanacak şekilde çalışıyorsa hafta tatili günleri izin süresinden sayılmaz.
Örnek: 01.06.2023 tarihinde işe başlayan ve haftanın altı günü günde iki saat çalışan bir işçi 01.06.2024 tarihinde 14 gün yıllık ücretli izin hak edecektir. Bu işçi 02.01.2025 tarihinde yıllık izne ayrılmak isterse 02.01.2025 – 17.01.2025 tarihleri arasında yıllık izinli olacak ve 18.01.2025 tarihinde işbaşı yapacaktır. Yani izin süresine isabet eden iki hafta tatili işçinin yıllık ücretli izin süresine eklenecektir.
Örnek: 01.06.2023 tarihinde işe başlayan ve haftada üç gün (Pazartesi, Salı ve Cuma) çalışan bir işçi 01.06.2024 tarihinde 14 gün yıllık ücretli izin hak edecektir. Bu işçi 22.08.2024 tarihinde yıllık izne ayrılmak isterse 30 Ağustos, çalışma günü olan Cuma gününe denk geldiği için 22.08.2025 – 05.09.2025 tarihleri arasında yıllık izinli olacak ve 06.09.2025 tarihinde işbaşı yapacaktır. Yani işçi bu 15 günlük süreye isabet eden toplam 6 işgününde ve 1 Ulusal Bayram ve genel tatil gününde çalışmamış olacaktır
Yargıtay 9. H.D. 19.02.2018 Tarih, 2015/24276 Esas ve 2018/3224 Karar.
“Kısmî çalışma Kanunda yer almasına rağmen kıdemin nasıl belirleneceği, ihbar izin gibi haklardan nasıl yararlanılacağı, bu haklarla ilgili hesap şekli yine normatif olarak düzenlenmiş değildir. Konu, yargı kararlarıyla çözüme kavuşturulmaktadır. Buna göre, kısmî çalışma ister haftanın bir veya bazı günleri çalışma şeklinde gerçekleşsin, ister her gün birkaç saat şeklinde olsun, işçinin işyerinde çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir yıl geçince kıdem tazminatı hakkının doğabileceği ve izne hak kazanacağı Dairemizce kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD. 12.2.2008 gün 2007/31462 E, 2008/108 K.). Hesaplamada esas alınacak ücret ise işçinin kısmî çalışma karşılığı aldığı ücret olmalıdır.”
Yargıtay 22. H.D. 04.03.2019 Tarih, 2017/20568 Esas ve 2019/4851 Karar.
“Somut olayda davacı, davalı işyerinde 04.06.1996-27.05.2010 tarihleri arasında çalıştığı anlaşılmaktadır. Yıllık Ücretli izin Yönetmeliğinin 13. maddesinde kısmi süreli ve çağrı üzerine çalışan işçilerin izin hakkı bakımından tam süreli işçilere göre farklı bir uygulamaya tabi olamayacakları açıklanmıştır. Bu durumda bir yıllık çalışma süresini dolduran kısmi süreli çalışan işçinin izin hakkı vardır.”
İş Başmüfettişi
Ayrıntılı bilgi için Hakkımda bölümünü inceleyebilirsiniz.
