İcap Nöbetinde Geçen Süreler Çalışma Süresinden Sayılır mı?

İşçilerin iş görmek üzere işyerinde dışında hazır beklemeleri icap nöbeti olarak adlandırılır. Genellikle sağlık sektöründe görülen icap nöbeti uygulamasına nadir de olsa başka sektörlerde de rastlanabilmektedir. Bu yazımızda icap nöbetinde geçen süreler çalışma süresinden sayılır mı? sorusu Yargıtay kararları çerçevesinde ele alınacaktır.

İcap Nöbetinde Geçen Sürelerin Tamamı Çalışma Süresinden Sayılır mı?

İş Kanununun 66. maddesinde, işçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği sürelerin çalışma süresinden sayılacağı düzenlenmiştir. Bu maddeden yola çıkarak icap nöbetinin tamamının çalışma süresinden sayılabileceği şeklinde bir yorum yapmak mümkündür. Ancak icap nöbetinde olmasına rağmen hiç çalışmayan bir işçinin işyeri dışında geçirdiği sürenin tamamını çalışma süresinden saymak hakkaniyete aykırı olacaktır. Bu nedenle Yargıtay, icap nöbetinde çalışmadan beklenen süresinin bir kısmının çalışma süresinden sayılabileceğini belirtmiştir.

İcap Nöbetinde Çalışmadan Beklenen Sürenin Ne Kadarı Çalışma Süresinden Sayılır?

Yargıtay içtihatlarında, icap nöbetinde olan bir işçinin işyerine çağırılarak çalıştığı sürenin tamamının çalışma süresinden sayılacağı ancak işçinin daha fazla çalıştığı kanıtlanmadığı takdirde icap nöbetinde geçen sürenin sadece 1/8’inin çalışma süresinden sayılacağı kabul edilmiştir.

Örnek: Hafta içi beş gün 24:00 – 08:00 saatleri arasında icap nöbeti tutan bir işçi pazartesi günü 3 saat, Salı günü 0,5 saat ve Cuma günü 5 saat fiili olarak işyerine çağrılarak çalışmıştır. Bu durumda çalışma süresinden sayılacak süre; pazartesi: 3 saat, salı: 1 saat, çarşamba: 1 saat, perşembe 1 saat ve cuma 5 saat olmak üzere toplam 11 saattir.

Yargıtay 9. H.D. 06.02.2024 Tarih, 2023/18311 Esas, 2024/1589 Karar
“İşçi icap nöbetinde evinde ve bulunduğu yerleşim yerinde zamanı serbestçe değerlendirebilir. İhtiyaç duyulduğunda işyerine girmek zorunda olması icap nöbetinde geçen tüm sürenin çalışma süresinden sayılmasını gerektirmez. İşçinin nöbet sırasında işyerine giderek gerçekleştirdiği çalışma nedeniyle geçen süre, çalışma süresinden sayılacaktır. İşyerine gitmesini gerektirecek bir durumun ortaya çıkmaması durumunda ise, uygun bir sürenin çalışma süresinden sayılması hakkaniyet gereğidir. Zira işçi her ne kadar serbestçe kullanabileceği bir zamana sahip ise de işyerine gitmek için her an hazır durumda olması gerekmektedir. Tüm bu hususlar dikkate alınarak icap nöbetinde fiilen daha fazla çalışıldığı kanıtlanmadığı takdirde, icap nöbetinde geçen sürenin 1/8’i çalışma süresinden sayılmalıdır.”

Yargıtay 9. H.D. 18.01.2022 Tarih, 2021/12188 Esas, 2022/529 Karar
“davacının dosyada bulunan icap nöbet listeleri ve davacı tanık beyanlarına göre aylık icap nöbeti (ayın 1/3’ünde ya da 1/2’sinde) tuttuğu gözetilmeksizin yapılan hesaplama isabetsiz olup haftalık çalışma süresi davacının icap nöbetlerinde geçirdiği sürenin 1/8’i de dikkate alınarak belirlenmesi gerekirken mahkemece icap nöbetleri gözetilmeden dava konusu fazla çalışma ücreti alacağı hesaplanması bozmayı gerektirmiştir.”

Çalışma süreleri ile ilgili olarak ayrıntılı bilgi için İşçilerin Günlük ve Haftalık Çalışma Saatleri başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.